Teşhis Yoksa Mücadele Yok: Bitki Korumada Doğru Tanının Önemi

Tarımda en çok karşılaşılan hatalardan biri, bitkide görülen her belirtiyi “hastalık” sanıp doğrudan ilaçlamaya yönelmektir. Halbuki bitki koruma, ilaçla değil, doğru teşhisle başlar.

Doğru tanı koyulmadan yapılan her uygulama, kısa vadede çözüm gibi görünse de uzun vadede ekonomik kayıplara, yanlış mücadeleye ve direnç gelişimine yol açabilir. Bu sebeple bitkide görülen belirtilerin kaynağını doğru şekilde belirlemek, bitki koruma sürecinin en kritik basamağıdır.   

 Belirti Görmek, Hastalık Olduğu Anlamına Gelmez

Bitkide görülen her anomali mutlaka bir hastalık belirtisi değildir. Aynı görsel belirti farklı nedenlerden kaynaklanabilir ve bu durum yanlış teşhise zemin hazırlar.

Aynı belirtiye bakarak tek bir sonuca varmak, çoğu zaman yanıltıcıdır. Bu sebeple bitki korumada ilk adım belirtiyi görmek değil nedeni araştırmaktır.

Doğru Teşhis İçin İzlenen Süreç

Bitki korumada mücadele kararı verilmeden önce sahada bir değerlendirme yapılması gerekir. Teşhis süreci yalnızca görsel belirtiye bakarak değil; gözlem, analiz ve bilgi birikimi ile yürütülür.

Temel teşhis basamakları şunlardır;

• Belirtilerin yayılım şekli ve tarla dağılımı incelenir.
• Bitkinin gelişim dönemi dikkate alınır.
• Kültürel uygulama geçmişi sorulur.
• Toprak, sulama ve iklim koşulları değerlendirilir.
• Gerekirse doğru bölgeden numune alınır.
• Laboratuvar ve mikroskobik inceleme yapılır.

Numune alınmadan, laboratuvar sonuçları incelenmeden ve saha gözlemi yapılmadan verilen her mücadele kararı risk içerir.

Doğru teşhis, yalnızca hastalığı belirlemek değil; aynı zamanda neden-sonuç ilişkisini ortaya koymaktır.

Yanlış Teşhisin Yol Açtığı Kayıplar

Teşhis yapılmadan gerçekleştirilen her mücadele uygulamaları, üretim sistemi üzerinde çok sayıda olumsuz sonuç doğurabilir:

• Gereksiz ve tekrarlı ilaçlama maliyetleri
• Hedef dışı canlıların zarar görmesi
• Doğal düşman popülasyonlarının baskılanması
• Kimyasal kalıntı riski
• Direnç gelişiminin artması
• Verim ve kalite kaybı
• Yanlış teşhis&Yanlış ilaç&Yanlış zamanlama

Bu zincir hem çevre hem üretici ekonomisi hem de sürdürülebilirlik açısından ciddi kayıplara yol açar.

Ziraat Mühendisinin Rolü: “İlaç Öneren Değil, Teşhis Koyan Uzman”

Ziraat mühendisi;

• Sahayı yerinde inceler.
• Belirtiyi yorumlar.
• Olası nedenleri değerlendirir.
• Uygun mücadele yöntemi planlar.

Dolayısıyla mücadele kararı, yalnızca ürün değil; tüm üretim sistemi dikkate alınarak verilir.

Ziraat mühendisi:

“Hızlı çözüm için ilaç öneren kişi” değildir.

“Doğru teşhis koyan ve süreci yöneten bilim insanıdır.”

Teşhis Yoksa Mücadele Yok

Bitki koruma; tahmine dayalı değil, bilim temelli bir süreçtir.

Doğru tanı&Doğru zaman&Doğru mücadele

Bu zincir korunduğunda;

• Verim kaybı azalır
• Çevresel risk düşer
• Sürdürülebilir üretim güçlenir

Teşhis; bitkiyi, üreticiyi ve toprağı birlikte koruyan en güçlü adımdır.

                                                         Elif KARCI Ziraat Mühendisi